Bandeja

Hayatta kalma klavuzu: Tüm Kolombiya yemekleri

Kolombiya’ya gelmeden önce elimin altında böyle bir liste olsa çok işime yarardı. Yakında THY başkent Bogota’ya uçmaya başlayacak, buraya gelen Türklerin sayısı artacak. Tabii ki ilk arama “Kolombiya’da ne yenir?” olacak. Kolombiya Yemekleri‘ni anlattığım bu yazı eminim buraya gelen birilerinin işine yarayacaktır. En nihayetinde yemek konusunda biraz pimpirikli bir milletiz.

Paisa breakfast

Klasik paisa kahvaltısı. Arepa, peynir, pilav ve yumurta.

Kolombiya’da geçirdiğim 5 ayın ardından artık restorana gittiğimde üç aşağı beş yukarı menüleri anlar duruma geldim. İlk başlarda epey zorlandım, biraz İspanyolca bilmek de pek işe yaramıyor, isimden yemeğin içindekini, neden yapıldığını çıkartmak pek mümkün olmuyor çoğu zaman.  Bu yazıda yazdığım hemen herşeyi kendim denedim. Listede yanlış bildiklerim varsa ya da eksikler varsa yorum kısmına eklerseniz düzeltirim. 

Kolombiya’da, değişik bölgelerde az da olsa farklılık gösteren ancak bana göre çok da varyasyonu olmayan bir yemek düzeni var. Genelde hep aynı şeyler yeniliyor, içiliyor ve bunları bıkmadan, günün her saati severek yiyip içiyorlar. Eğer vejeteryansanız, işiniz gerçekten çok zor, çünkü mutfağın temelinde et var. Hani meşhur frijoles (fasulye) bile yeseniz, içinde et ya da hayvan yağı var. Benim gibi etobur biri için özellikle sokak yemekleri bakımından cennet olan Kolombiya’da, et baskın mutfak yüzünden özellikle büyük şehirlerde çok fazla vejeteryan restoran var. Türkiye’de asla gitmesem de buralarda sebze yemek için mecbur gidiyorsunuz. 

Kolombiya harika bir ülke, harika insanlarla, harika zaman geçirilecek oldukça güvenli bir yer. Herkese tavsiye ederim. 

Gelelim listeye. Kolombiya yemekleri, meyveleri ve içecekleri, tekmili birden hem de Türkçe!

Pişirme türleri: Öncelikle bilmeniz gereken şey temel pişirme tipleri

Plancha: Izgara ama misal düz yağsız tavada. 

Asado: Izgara, ateş üzerinde

Parilla: Izgara, ateş üzerinde

Carbon: Kömür ateşinde ızgara. Parilla al carbon kömür ateşinde

Frito: Yağda kızarmış. 

Cazuela: Güveç. Cazuela de mariscos misal güveçte deniz ürünleri. 

Sopa: Çorba, genelde içinde sebze, bakliyat, makarna ve et çeşitleri olan, daha sulu çeşit çorba

Consome: Genelde daha yoğun, et, tavuk, balık suyu gibi, yukarıdaki gibi içinde çok fazla değişik sebze olmayan çorba tipi. “Sopa” da “consome” de genelde çorba için kullanılsa da ikisi arasında az da olsa fark var. Consome yerine Caldo da kullanılıyor. Aslında consome bir çeşit caldo. Ancak gastronomik hiyerarşiye çok hakim değilim. Sopa, consome, caldo, fondo görürseniz aklınıza çorba gelsin. 

Geleneksel Kolombiya yemekleri

Bunlar ister otel restoranı ister yol kenarı büfesi yani kalitesi ne olursa olsun tipik bir Kolombiya restoranlarında bulabileceğiniz yemekler.

Bandaje Paisa

Bandaje Paisa

Bandaje: Kolombiya mutfağının kralı. Bandaje tabağın adı ve tabakta bir çok farklı yemek oluyor. Ana bileşenleri bir ya da iki et türü, siyah fasulye, platano, pilav ve arepa. Tipine göre ise tabağa sahanda yumurta, salata, yeşil fasulye, avakado ekleniyor. En meşhur bandaje, Antioquia bölgesi yani Medellin çevresindeki Bandaje Paisa. (Paisa, Antioquialı demek). Bir parça et (domuz, dana, tavuk), bir parça sosis (dana ya da domuz), bir parça chicharron (domuz yağı), sahanda yumurda, pilav, frijoles (siyah fasülye), platano (bir çeşit muz), arepa banko oluyor. Bandeja de Pescado ise et yerine balıklı olan. Fiyatı basit restoranlarda 6000COP’dan başlıyor, 25.000COP’a kadar çıkıyor.

Sanchoco de Gallina

Sanchoco de Gallina

Sancocho: En meşhur yemeklerden biri. Tavuklu ya da etli sebze çorbası diyebiliriz. Balıklı da yapılıyor. Sancocho de pollo ya da Sancocho de gallina  tavuklu olanlar. Diğerleri sancocho con carne ya da pescado diye geçiyor. İçinde büyük, genelde kemikli et ve tavuk parçaları, koçan halinde mısır, parça halinde patates, yuca (patates’e benzer bir sebze), soğan, sarımsak ve platano var. Yanında avakado ile servis ediliyor. Sabah akşam yeniliyor. Süper doyurucu. 10.000-16.000 COP arası

Ajiaco

Ajico. foto: www.enriqueruizyco.com

Ajiaco: Diğer bir meşhur sulu yemek/çorba daha. Özellikle Bogota çevresinde meşhur, o bölgenin yemeği ama tüm Kolombiya’da bulabilirsiniz. Sancocho’ya benziyor ancak ajiaco gördüğüm ve yediğim kadarıyla sadece tavukla yapılıyor. Kremalı sebzeli tavuk çorbası diye özetleyebiliriz. İçindeki mısır, patates yine büyük parça halinde. Bu da genelde avakado ile servis ediliyor. 10.000 – 16.000 COP arası.

 

Mondongo

Mondongo

Mondongo: Kolombiya işkembe çorbası. Hem de meşhur. Yüzünüz güldü değil mi? Ancak bizdeki versiyonuna hiç benzemiyor. Biraz bizdeki ezogelin çorbasına benziyor. İçinde sebzeler de olan yoğun bir çorba. Kuzeyde daha yaygın gibime geldi, algıda seçicilik de olabilir. İyi bir restoranda yerseniz servisi harika. Çorba yanında bir sürü sos, bütün muz, avakado dilimleri, kişniş, ekşi krema ve limon da geliyor. Bunları istediğiniz gibi karıştırıp yiyorsunuz. Restoran kalitesine göre 10.000-25.000 COP arası

 

Sancocho, Ajiaco, Mondongo çorba olarak yazsam da bunlar tek başlarına bir öğün. Tam porsiyon aldığınızda başka bir şey yemenize gerek yok. Ancak bir menü dahilinde ilk yemek olarak geliyorsa yukarıda yazdığım kadar zengin olmayacaktır, misal sadece suyu gelecektir. 

 

Arepa

Sokakta yapılan peynirli arepa üzerie biraz condensed milk ile harika.

Arepa: Kolombiya mutfağının bel kemiği. Kısaca mısır ekmeği. Yuvarlak şekilli çapı 10-20 cm arası değişen, tavada ya da ızgarada pişirilen bir ekmek. Misal Orta Amerika’da hayat tortilla üzerinden giderken, burada arepa. Sokaktan şişe geçmiş sosis ya da et alsanız ucunda minik bir arepa vardır. Hemen hemen tüm yemekler arepa ile servis edilir. Sokakta çok ama çok arepa satıcısı var. Arepanın bazıları biraz daha kalın oluyor ve içinde peynir oluyor. Bunların taze pişmiş olanları harika. Arepa içine et, sebze koyan restoranlar var. Arepa rellenos deniyor, relleno içi dolu demek. con carne etli, con pollo tavuklu, con queso peynirli ve tabii ki favorimiz con todo! (karışık) Bir de bu arepaların sarı olanları var, onlar da sarı mısır unundan yapılıyormuş. “Mısır zaten sarı ki?” diyemediyim o zaman sorduğumda. Fotodaki peynirli hali 2000-3000 COP arası. Sadesini ve daha incesini 5 adeti 1500COP civarı.

 

Platano: Bu genel olarak Orta ve Güney Amerika’da çok tüketilen, muzun akrabası bir meyve ya da sebze. Orta Amerika günlerimde değerini bilememiştim. Muhteşem bir şey. Bizde olmamasına üzüldüğüm meyvedir. Muzdan çok daha büyük ve sert bir meyve. Yeşil ve sert olanlar olmamış, siyaha dönmeye başlayanlar geçkin, maduro denen platanolar. İngilizcesi plantain olan bu meyve yukarıdaki çorbaların hepsinde var misal.  Yeşil yani olamamışı, platano verde sebze gibi, olmuşu maduro ise meyve gibi. Sıkı durun, çok baba tatlı oluyor. Maduroyu alıyorsunuz, hiç bir şey yamanıza gerek yok, uzunlamasına ince dilimliyorsunuz, atıyorsunuz teflona, iki tarafını 2-3 dakika pişiriyorsunuz, içindeki tatlı aroma çıkıyor. Pişirirken üzerine hiç bir şey koymasanız da olur ama tariflerde biraz vanilya aroması ve biraz kahverengi şeker konuluyor. Sonra ister olduğu gibi, ister üzerine bal, reçel dök ye. Maduroyu kabuğu ile mikrodalgaya at 3-5 dakika döndür, sonra kes ye. O derece kolay ve lezzetli. Yani platanoya kitap yazılır o kadar söyleyeyim. Patates gibi yeşil platano cipsleri var paketli misal. Bir diğer kullanımı da aşağıda. 

 

Patacones

Patacones. Foto: santamartagourmet.com

Patacon: Platanodan yapılan derin yağda kızartılmış büyükçe cips diyebilirim. Pişirilip ezilen platano yufka gibi açılıyor ve yağda kızartılıyor. Sonunda büyük bir cips gibi bir şey çıkıyor. Patacon da yemeklerin yanında ya da yemeğin kendisi olarak servis ediliyor. Sert ve kıtır olduğundan bir tabak gibi, üzerine bir çok şey konulabiliyor. Diyelim ki bir yemek sipariş ettiniz, yanına kızarmış patates mi, patacon mu, pilav mı istersiniz diye soruyorlar.

 

 

Kolombiya pastane ve kızartma ürünleri

Kolombiya’daki panaderialara girdiğinizde sizi çeşitli ürünler bekliyor olacak. Hem kızarmış, hem fırınlanmış çokça çeşit var. Öyle açma, poğaça, simit kadar kolay değil, gerçekten birbirine benzeyen ama farklı (same same but different) bir çok ürün var. İsimleri de biraz karışık. Öğrendiğim kadarını yazayım, bunları bilseniz hayatınızı idame ettirebilirsiniz zaten. Fiyatları oldukça ucuz ve misal benim gibi reflüden muzdarip, İstanbul’da ne zaman pastaneden bir şey yese midesi yanan (nasıl, yağ, maya vs kullanıyorlarsa artık) birisi bu kadar zamandır hiç sıkıntı çekmedim. Hem de kahveyle yiyorum. Hem de hayvan gibi yiyorum afedersin. Maalesef genelde olduğu gibi bir yerde yediğiniz bir diğer yere benzemiyor. Ağız tadınıza uygun yeri bulunca o yiyeceği hep oradan almanızı öneririm. 

Empanadas

Empanadas. Foto: mycolombianrecipes.co

Empanada: Arepa, platano nun yanına 3. forvet kesinlile empanada. Empanada Orta ve Güney Amerika’da var. Ülkeden ülkeye değişiyor biraz. Bizdeki poğaça ile pişi arası. İçi dolu kızarmış hamur kısaca. İçinde et, tavuk, chicharon, sosis olabiliyor. Bazılarında et patates püresiyle, bazılarında pirinçle karışık oluyor. Buna pastane ürünü demek yanlış, her yerde, bakkalların önündeki camekanlarda bile satılıyor. Sokakta tanesi 1000-1500 COP. Satılan yerlerde genelde çeşitli soslar oluyor. Sadece empanada satan dükkanlar var. Yani gece gündüz yiyorlar, şaşırmamak elde değil. Ama öğün geçirmek, gece kayıntı yapmak için harika gerçekten. Bir süre sonra ben de sürekli yer oldum.

Pastel de pollo

Pastel de pollo. Foto: valledelcauca.quebarato.com.co

Pastel: Pastel tatlı anlamında da kullanılsa da tuzlu olarak empanadaya çok benzeyen ancak biraz bizdeki milföy böreklere benzeyen, yine içi genelde etli, kızarmış ya da fırınlanmış satılan, büyüklüğü bizdeki poğaçaya benzeyen yiyecek. En çok pastel de pollo yani tavuklu satılıyor. Bunun fiyatı genelde daha pahalı. 2000 COP civarı, alışveriş merkezlerinde cafelerde boyutu da biraz büyümek kaydıyla 3500-4000 COP civarında.

Papas rellenas

Papas rellenas. Foto: saboreandoacolombia.blogspot.com

Papas rellenas: Favorilerimden. Büyük, yuvarlak içi genelde pirinç ve etli patates köftesi. Hani iki elinizle parmaklarınız birbirine geçecek şekilde bir küre yapın, işte boyutu o kadar. Tek başına bir öğün. Okunuşu papas rejenas. 3000-4000COP civarı.

Pastel de yuca: Yuca çok enterasan bir sebze. Ağaç dalı gibi gözüken, pişince iyi pişmemiş patatese benzeyen bir sebze. Hem çorbalarda sıklıkla kullanılıyor, hem de yukarıdaki papas rellenos gibi, patatesten değil, yucadan yapılan pastel ve büyük köfte topları var. 

Buñuelos

Buñuelos. Foto: www.thecolombiantouch.com

Buñuelos: Bunyelos diye okunan, çok lezzetli, içi genelde peyirli ama sade de yapılan, dışı hafif çıtır kabuklu, içi yumuşak hamur, mısırdan yapılan minik kızarmış toplar. 500COP tanesi.

Pan de queso

Pan de queso: Foto: pancaliente.net

Pan de queso: Bunlar da mısırdan yapılan, genelde yuvarlak ve halka şeklinde yani ortası boş, içi peynirli, fırınlanmış, tuzlu bir pastane ürünü. Boyutu bizim kandil simiti kadar. Hemen her bölgede içinde özel bir peynir kullanılıyor hem bunun hem aşağıdaki pan de bono’nun ve öyle lezzetli kokuyor ki, ruhunuzu teslim alıyor. Tanesi 300-500COP

Pan de bono

Pan de bono. Foto: www.colombia.travel

Pan de bono: Bu da mısır unu, fermente yucadan elde edilen nişasta, peynir ve yumurtadan yapılan bir pastane ürünü. Dokusu pan de queso’ya benziyor. Genelde yarım küre şeklinde, ortası pan de queso gibi boş değil. Pek leziz. Tanesi 300-500COP

Almojabanas

Almojabanas. Foto: panpaya.com.co

Almojabana: Almohabana diye okunuyor. Şekli buñuelo’ya benziyor, biraz daha küçüğü. Tuzlu olsa da yerken insanın ağzına hafif bir tatlılık geliyor. Bölgeden bölgeye yapımı ve tadı değişiyor. En lezizlerini Salento’da yedik. Tanesi 500-1000 COP

Dedo de queso

Dedo de queso. Foto: mycolombianrecipes.com

Dedo de queso: İşte bir lezzet bombası daha. Peynirli parmaklar. Bunu karıştırmanıza imkan yok çünkü uzun şekilde olan başka bir ürün pek yok. İçi peynirli börek kıvamında bir yiyecek. Tanesi 1000-2000 COP. Medellin de misal bunu mozarella ile yapan vardı, kızarmış hamurun içinde sulu peynir. Off Allahım. Palito de queso diye de adlandırıldığı oluyor.

Tuzlular bu kadar. İnanın çok az tatlı pastane ürünü yedim, isimlerini hatırlamayacak kadar az. O yüzden bu listede onlar eksik. 

Gelelim etlere

Carne de Res: Dana

Carne de Cerdo: Domuz

Chorizzo: Sosis

Pescado: Balık

Costilla: Kaburga, genelde domuz

Tocineta: Bacon

Chicharron

Chicharron. Foto: cocina33.com

ChicharronDomuz yağı. Dışında sert bir kısım var dolayısı ile pirzola gibi duruyor. Bandaje paisa’da, bazı pastane ürünlerinde (empanada, papas rellenos gibi) bulunuyor. Yemeklere de et niyetine giriyor misal frijoles içine. Pek sevmediğim nadir şeylerden biri. 

Chuzos

Chuzo tipleri. Foto: mrbross.com

Chuzo: Çöp şiş. Bir restoranda sipariş verirken bazen chuzo ya da plato (tabak) olarak sipariş verebilirsiniz. Chuzo dediğinizde çöp şişe dizili gelir ve porsiyondan daha ucuzdur. 

Kolombiya’da sokak yemeği kültürü muhteşem. Tamam bir Vietnam değil ama oradan 10 kat daha temiz. Bana farketmiyor da hani pimpirikli olan varsa diye söyledim. O arabalar, o tezgahlar her gün mü yıkanır arkadaş. Gönül rahatlığı ile yiyebilirisiniz.

Benim yemelere doyamadıklarım:

Costillas

Costillas

Costilla: Arkadaş kaburga bu kadar mı güzel olur, hem sokakta, hem restoranda. Bizdeki pirzolaya kıyaslarsan da oldukça ucuz. Genelde Costillas ahumados olarak geçiyor, füme kaburgayı ızgara üzerinde yapıyorlar ve soslayarak servis ediyorlar. Bazı et restoranlarında dana kaburga da bulmak mümkün. Hala Londra’da Pitt.Cue.Co’da yediğim bir numara olsa da, özellikle Medellin’de bıkana kadar yedim. 

Perros: Perro Caliente, sıcak köpek 🙂 Evet sosisli sandviç. Kadıköy Park büfenin sosislisi ve hardalı ile büyümüş biri olarak, burada sosislinin bir sanat olduğunu söyleyebilirim. Super perros diye anons edilen sandviçler 6000-8000 COP arası ama tam bir öğün gibi, verdiğini her peso’ya değiyor. Yumuşak ekmek içine irice frankfurter sosis, üzerine arabada ne varsa. Genelde bacon, peynir, kibrit patates, tatlı sos vs koyuyorlar. Pasta gibi rengarenk oluyor. Zaten pizza gibi minik bir kutuda servis ediyorlar. Dökmeden yemek mümkün değil. Çok leziz. 

Perro Caliente

Perro Caliente. Foto: comirapidasacacias.com.co

Chorizzo

Chorizzo


Chorizzo
:
Türkiye’de sosisin berbat olduğunu düşünüyorum. Hepsi fabrikasyon, içi tofu ya da sünger gibi. Tek düze. Bazı restoranlar kendi sosislerini yapıyorlar, bazıları dana bazıları domuzdan onlar biraz keyifli oluyor ama o kadar. Burada ekseriyetle her satıcı sosisini kendi yapıyor. İçinde et ve yağ parçaları dilinize geliyor bazen. Ben dokusunu hissedebildiğim tip sosisi seviyorum. Şişe takılmış tek sosis alırsanız, tepesinde bir tane fırınlanmış patates ya da bir arepa takıyorlar. 3000 COP gibi fiyatı.

 

Salchipapas

Salchipapas. Foto: puntoycoma.pe

Salchipapas: Kızarmış patates üzerinde dilimlenmiş salchica/sucuk parçaları. Salchicha tam da bizdeki sucuk gibi değil ama chorizzo’dan daha kalın biraz daha baharatlı. Çok yaygın. Plastik bir tabakta servis ediliyor. Büyüklüğüne göre 4000-6000 COP arası değişiyor. 

Ceviche

Ceviche

Ceviche: Seviçe diye okunuyor. Kolombiya’ya özel bir şey değil, tüm Latin Amerika’da var. Çiğ deniz ürünleri. Kalamar, ahtapot, karides, bazen balık, bazı yerlerde deniz salyangozu (caracoles) ile yapılıyor. İster tek bir malzemeyle ister karışık alabiliyorsunuz. Deniz ürünlerinin üzerine bolca lime (yeşil limon) sıkılıyor. Bunun çiğ ürünleri pişirdiği, temizlediği söyleniyor. Gerçek ceviche duru oluyor. Bazıları da aşağıdaki gibi soslu oluyor, onlara da coctel deniyor. Küçük bardaklar 8000-10000 COP civarı.

 

Coctel

Coctel

Coctel: Bizdeki karides kokteyli gibi. Çiğ deniz ürünleri, yine bolca lime var ama bunda içinde yoğun kırmızı ya da pembe sos var. Kimi zaman bizim ince çoban salata gibi bol soslu salata da koyuyorlar.  Hem ceviche hem coctel 10 numara yiyecekler.

 

Trucha Frita

Trucha Frita. Foto: recetasdecomidaperuana.org

Trucha: Kolombiya’da Karayip kıyısında değilseniz, genelde bulacağınız balık türü alabalık oluyor. Elbette balık restoranlarında her çeşit deniz ürünü bulmak mümkün ama en yaygın olan balık alabalık. Bunu da çeşitli şekillerde yapıyorlar. Genelde ikiye ayrılmış ve ayıklanmış geliyor. İster sadece ızgarada, ister peynir ve krema soslu olarak yaptırabiliyorsunuz. Genelde restoranlarda satılıyor. Fiyatı eşlik eden menüye ve restoranın kalitesine göre 12.000-25.000 arası değişiyor. 

Ve diğerleri… 

Mazorca: Fiyatını aklımın almadığı bir yiyecek. Mazorca bildiğin közlenmiş mısır. Çok severim. Ama arkadaş 3000-5000 COP arası. Yani ucuz değil. Her tarafı mısır olan ülkede bu eden bu kadar pahalı bilmiyorum. 

Arroz con coco: Pilav burada çok tüketiliyor. Sevdikleri bir yöntem de isimden anlayabileceğiniz gibi   hindistan cevizli pilav. Balıklarda da bu sosu kullandıkları oluyor. 

Oblea

Oblea

Oblea: Sanırım en yaygın tatlı bu olabilir. Sadece sokakta satıldığını gördüm. Bizdeki kağıt helvanın muadili. Hani filmlerde kiliselerde ayinlerin sonuna peder milletin ağzına küçük diskler sokar ya, işte onun büyüğü demişlerdi bana. Tatlı, ince iki waffle arasına bence Kolombiya’daki en muhteşem icatlardan arequipe (aşağıda) ve peynir az da hindistan cevizi sürüyorlar. Boyutu kağıt helva kadar ama kalınlığı üçte biri. 3000-5000 COP

 

Arequipe

Arequipe. Foto: zonak.com.co

Arequipe: Bu dulce de leche, süt tatlısından yapılan karamelize bir tatlı. Aynen karamele benziyor görüntü ve kıvamı ama bence çok daha lezzetli. Oblea başta olmak üzere arequipeli bir çok tart ve pasta tipi bulabileceğiniz gibi, marketten sarelle gibi alıp kaşık kaşık yiyebilirsiniz. 

Chontaduro

Chontaduro. Foto: colombia.com

Chontaduro: Çok enterasan bir sebze. Neden yemekte bu kadar inat ettiklerini anlamadım. Görüntü olarak hünnapın büyükçesi. Boyutu malta eriği kadar. Soyulunca içi bal kabağı gibi, hem tadı hem görüntüsü. Şimdi bunu öylece yiyemiyorsunuz, tuzlamanız lazım. Hatta hem tuz, hem bal döküyorlar. Yine de bana lezzetli gelmedi ki balı neyin üzerine döksen güzel olur. Bir enteresanlık daha, bunun dondurmasını satan yerler var, donduranın üzerine tuz döküp yiyorsun.

Salsa de aji

Salsa de aji

Salsa de aji: Soslar Latin Amerika yemek kültürünün önemli bir parçası.  Sıradan bir empanadacı da 4-5 çeşit olur en az. Restoranlarda da en çok kullanılan sos Salsa de Aji benim de en favorim. Hem pastane ürünleri ile hem etlerle giden hafif acı biber sosu. 

 

Gelelim içeceklere

Önce alkolsüzler. Güzel haber şu ki Kolombiya tropik meyve cenneti dolayısı ile çeşit çeşit meyve suyu var. 2015’de 187 ülkede yapılan araştırmada Kolombiya kişi başı en çok meyve suyu tüketen ikinci ülkeymiş. İlki Yeni Zelanda. Kahveyi zaten söylemiyorum. Bakkaldan aldığın dandik kahve bile iyi. 

Lulada

Lulada. Foto: lacalenita.com

Jugos: Meyve suları. Jugos naturales diye geçiyor. İki türlü mümkün suyla ya da sütle. Bazı yerlerde yoğurtla da yaptıkları oluyur. Aklınıza bizimki gibi yoğurt gelmesin, oldukça sıvı ve hep şekerli. Meyveleri açıklamaya imkan yok. Bizdekilere hiç benzemiyorlar. Aklıma gelen başlıcaları:

  • Mora: Böğürtlen
  • Piña: Ananas
  • Mango: Meyvelerin kralı
  • Uva: Üzüm, buralarda pahalı aman dikkat.
  • Maracuya: Biz Türklerin aramızda “hay marakuya” diyerek çirkinleştirdiğimiz Maracuya taneli, asidik bir meyve.  
  • Tomate de arbol: Uzuncana bir domates türü, genelde sadece suyu içiliyor ve güzel bir tadı var. 
  • Lulo: En sevdiğimiz. Ekşi bir tadı var. Lulada deniliyor meyve suyu haline, su, buz ve bazen yanına daha tatlı bir meyve ile veriliyor. Yanında genelde kaşık gelir, içindeki meyveleri yemek için. 

Meyve suları, sokakta meyvesine göre 1000 COP-3000 COP arası, restoranlarda 8-9000 COP’a kadar çıkıyor. 

Champus

Champus. Foto: hoteldelpuentecali.blogspot.com

Champus: Genelde güneyde Valle de Cauca’da içilen fermente edilmiş mısırdan yapılan, içinde panela ve çeşitli meyveler olan bir içecek. Ben pek tutmadım.

 

Chica

Chica. Foto: recetasdecomidaperuana.org

Chicha: Bu da Kolombiya’nın orta bölgelerinde Cundinamarca civarında bizim bozaya benzeyen fermente bir içecek. Pek sevmedim.

 

 

Tinto

Tinto. Foto: comosur.com

Tinto: Hani askerde çay çıkar, masalarda şeker yoktur, çay zaten şekerlidir ya, aha Tinto o çayın, kahve olanı. Kötü kahveden yapılır diyorlar. Çoğu zaman kendinden şekerli ama çok ucuz bir kahve. 500-1000 COP gibi.

 

cafe

Burada da gurme cafeler var

Kahve: Yazmaya gerek yok. Milli içecekleri. Yine de iyi kahve içmek için iyi bir cafe’ye gitmek gerek diyorlar. En sevdiğim zincir Juan Valdez, her türlü kahve var. 3500 COP dan başlıyor. 

Panela con queso

Panela con queso. Foto: platostpicoscolombianos-7ec.com

Panela con queso: Panela şeker kamışından elde edilen işlenmemiş şeker. Böyle karamel rengi, sabun kalıbı gibi bir görüntüsü var, o şekilde satılıyor. Tüm ülkede şeker yerine kullanılıyor. İşte panelayı suyla karıştırıp tencere, sürahi ne bulurlarsa onda kaynatıyorlar evde içmek için. Sıcak ya da soğuk olabiliyor. İçine limon koydukları da oluyor. Restoranda ise yanına bir parça peynir geliyor, batırıp yiyorsunuz peyniri.  Bazen içinde kahveyle geliyor, o da tinto oluyor.

 

Guarepo

Guarepo

Guarepo: Fermente edilmemiş şeker kamışı suyu. Tadı… evet şekerli 🙂 Sıcak ya da soğuk olabiliyor. Genelde sokakta satılıyor. 

Gelelim alkollü içeceklere

Ron: Tabii ki. Neredeyse her Orta Amerika ülkesinin kendine özel bir romu var. Kolombiya’da da şehirlerde faklı markalar var.  Küçük şişe, büyük şişe ve damcana ile satılıyor. Tetrapak kutuda litrelik ve mini süt boyunda satılan tatlış minnoş versiyonları da var. Sek de içiliyor, bölgeye göre kola ve meyve suyuyla da. Bazı barlara girdiğinizde özellikle giriş ücreti olmayan yerlerde, şişe açtırmanız gerekiyor. Alternatifleriniz ron (rom) ya da aguardiente.  Yerli romların 37cllikleri 15-17000 COP, litrelik şişeler 30-40.000 COP civarında. Bunları barda açtırırsanız da bizdeki gibi itelemece yok, genelde 2, 2.5 katını alıyorlar ama yanında meyve suyu kola vs de geliyor. 

Rones de Colombia

Romlar. Foto: goenagaalvaroayb.blogspot.com

Aguardiente

Aguardiente. Foto: seecolombia.travel

Aguardiente: Kolombiya’da en yaygın, en ucuz içki. Tadı ispirtodan hallice. Votka gibi renksiz. Marketten dışarıda içmek için alırsanız yanına küçük shot bardakları veriliyor. Fondipledikten sonra arkasından su içiliyor. Barda açtırırsanız yanına suyu geliyor ama suyu içeni görmedim ne yalan söyleyeyim. Geceye başlamak için ideal. Litreliği 25-30.000 COP civarında. 

Cervezas

Cervezas

Cerveza: Kolombiya’ya biralarından denediklerim içinde Poker ve Club Colombia Negra’yı sevdim. Markette 6lı teneke (33lük) Poker 9000 COP.  75lik Poker 2500 TL ama bakkallarda bu genelde 3000 COP’a satılıyor. Club Colombia bir tık daha üst seviye, Dorada/GoldNegra/Siyah, Rojo/Kırmızı versiyonları var. Kutusu markette 2000 COP. Aguila, en meşhur biralardan, ligin sponsoru falan, ben hiç sevmedim. Bir diğer meşhur marka Costeña, Karayip tarafına doğruda en çok bu içiliyor. Kuzeyde Pilsen var. Hepsinin fiyatları yakın.  Bunların dışında BBC (Bogota Beer Company), MBC (Medellin Beer Company), 3 Cordilleras, Apostol gibi craft biralar da var. Bunların hepsinin kendi barları olduğu gibi, şişelenmiş ürünleri de marketlerde satılıyor. 

Umarım bu liste Kolombiya’yı ziyaret eden birilerinin işine yarar. Oralarda ne yenir diye endişelenmeyin, Kolombiya yemekleri gayet iyi, Kolombiyalılar sizi hayatta tutar.

2 Comments

  • Bengu 14/04/2016 Reply

    Sahane bilgilendirmissin…etsiz olanlar tam bana gore…kolombiya da listeye girdi.

  • Aysun 30/04/2016 Reply

    Vallahi bravo,
    Her ne kadar Kolombia’ya gitmesek de burda ki restorantlarından yazdıklarının tamamını test etmiş biri olarak tebrik ediyorum.. Çok iyi bir çalışma 👍🏻👍🏻

Leave a Reply